Menu:
Artykuły o Chorwacji
Najnowsze
Najpopularniejsze
Polecamy

 



Facebook
Kursy walut
Kursy średnie NBP
z dnia 17-10-2019
 Kuna (HRK)0,5761
 Euro (EUR)4,2849
 Dolar (USD)3,8638
 Funt (GBP)4,9456

Zadar

Malowniczo po?o?ony nad Morzem Adriatyckim Zadar nazywany jest potocznie „Ma?ym Rzymem”. Skojarzenia z Wiecznym Miastem nie s? bezzasadne. W przesz?o?ci Zadar stanowi? wa?ne centrum gospodarcze i handlowe imperium rzymskiego, dzi? natomiast stolica pó?nocnej Dalmacji, podobnie jak Rzym, wyró?nia si? na tle innych miast regionu poka?n? liczb? przepi?knych i zabytkowych budowli sakralnych.

Zadar po?o?ony jest w ?rodkowej cz??ci Chorwacji, na wschodnim wybrze?u Adriatyku. Jest pi?tym pod wzgl?dem wielko?ci miastem w kraju i drugim, po Splicie, najwa?niejszym o?rodkiem gospodarczym i turystycznym Dalmacji. Osadnictwo na tym terenie rozwin??o si? ju? oko?o IX w. p.n.e. Przez ca?e wieki iliryjskie plemi? Liburnów z powodzeniem prowadzi?o handel z s?siaduj?cymi z nim Fenicjanami, Grekami czy te? Etruskami. Pierwsza oficjalna wzmianka o Liburnach pojawi?a si? w 384 r. p.n.e., czyli wtedy, gdy posiadali oni ju? rozwini?ty aparat administracyjny, a tak?e du?y potencja? militarny i handlowy. Mimo to w nast?pnych wiekach nie byli oni w stanie stawi? czo?a pot??nemu imperium rzymskiemu, którego cz??ci? Zadar, zwany wtedy Jadre?, sta? si? ostatecznie w I w. p.n.e. Obecno?? Rzymian nad Adriatykiem przynios?a jednak miastu wiele korzy?ci. Za czasów panowania Juliusza Cezara i Oktawiana Augusta Zadar zyska? wspania?e fortyfikacje (mury obronne z basztami i trzema bramami wjazdowymi), a tak?e forum, amfiteatr, akwedukt oraz ?wi?tynie. Miasto nie otrzyma?o ?adnych znacz?cych funkcji administracyjnych czy militarnych, ale pod panowaniem Rzymian zanotowa?o spektakularny rozwój, tak gospodarczy jak i kulturalny. Po upadku Zachodniego Cesarstwa Rzymskiego Zadar dosta? si? na krótko pod zwierzchnictwo Ostrogotów, a nast?pnie znalaz? si? w granicach Cesarstwa Bizantyjskiego. Z pocz?tkiem VII w., po zniszczeniu Salony przez Awarów, miasto sta?o si? nawet stolic? bizantyjskiej Dalmacji. Intensywny rozwój wschodniego wybrze?a Adriatyku i nadci?gaj?ce w te rejony plemiona s?owia?skie sprawi?y, ?e Zadar nie pozosta? jednak zbyt d?ugo w?asno?ci? Bizantyjczyków i ju? w X w. uzna? zwierzchnictwo m?odego Królestwa Chorwacji. Od po?. XII w. miastem zainteresowali si? równie? Wenecjanie, którzy zacz?li przypuszcza? na nie dosy? cz?ste ataki. Najgorszy w skutkach by? rok 1202, gdy rycerze– uczestnicy czwartej krucjaty, inspirowani i op?acani przez weneckiego do?? Henryka Dandolo, doszcz?tnie zniszczyli i obrabowali Zadar. Dwa wieki pó?niej miasto i tak dosta?o si? w r?ce Wenecjan ,a stan ten utrzyma? si? do ko?ca XVIII w. Mimo wcze?niejszego oporu mieszka?ców Dalmacji przed uznaniem zwierzchnictwa Wenecjan okaza?o si?, ?e ostatecznie bardzo oni na tym zyskali. Z?ote lata Zadaru przypad?y na prze?om XV i XVI w., gdy pr??nie rozwija?o si? tu przede wszystkim ?ycie kulturalne. W Zadarze dzia?ali wtedy m.in. Patar Zoranic, jeden z pierwszych twórców poezji chorwackiej, Juraj Barakovic czy te? Brne Karnarutic. Pod zwierzchnictwem Wenecjan Zadar pozosta? do 1797 r., gdy wskutek wojen napoleo?skich panowanie nad nim obj?li Francuzi, a potem Austriacy. Stan ten utrzyma? si? do wybuchu I wojny ?wiatowej, ale ju? w po?. XIX w. Zadar sta? si? centrum rodz?cych si? nacjonalizmów, tak w?oskiego jak i chorwackiego. Po I wojnie ?wiatowej ze sporu o stolic? pó?nocnej Dalmacji zwyci?sko wyszli W?osi. Zadar nie wszed? bowiem w obr?b nowo utworzonego Królestwa Serbów, Chorwatów i S?owe?ców, ale sta? si? w?osk? enklaw? na wschodnim wybrze?u Adriatyku. Równie? po II wojnie ?wiatowej miasto nie znalaz?o si? w r?kach Chorwatów, zosta?o ono bowiem w??czone do Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugos?awii. Chorwaci przej?li zwierzchnictwo nad Zadarem dopiero w 1991 r., w wyniku rozpadu federacji i utworzenia Republiki Chorwacji.


Nie przez przypadek Zadar nazywany jest „Ma?ym Rzymem”, bowiem pod wzgl?dem liczby i charakteru budowli sakralnych stolica pó?nocnej Dalmacji przypomina w?a?nie w?oskie Wieczne Miasto. Najcenniejszym obiektem jest tu ko?ció? ?w. Donata. Ta wspania?a bizantyjska budowla o kszta?cie rotundy wzniesiona zosta?a w IX w. na fundamentach rzymskiego forum. Dzi? jest to najdoskonalszy przyk?ad wczesnoroma?skiej architektury sakralnej na terytorium Dalmacji.  Poza cylindrycznym kszta?tem na uwag? zas?uguje ponadto surowy wygl?d ?wi?tyni, trzy oryginalne, w?skie apsydy i galeria na pi?trze, na któr? prowadz? kr?cone schody. Obecn? nazw? ko?ció? otrzyma? w XV w. dla upami?tnienia swojego fundatora – ?w. Donata, biskupa Zadaru. Dzi? ?wi?tynia jest wewn?trz pusta i nie pe?ni ju? ?adnych funkcji religijnych. Ze wzgl?du jednak na ?wietn? akustyk? jej wn?trze wykorzystywane jest do organizacji koncertów muzyki klasycznej, zw?aszcza renesansowej i wczesnobarokowej. Kolejnym co do wa?no?ci obiektem sakralnym w Zadarze jest katedra ?w. Anastazji. Pierwotny ko?ció? powsta? w tym miejscu ju? na prze?omie IV i V w., zosta? on jednak w wi?kszo?ci zniszczony przez krzy?owców w 1202 r. Dzisiejsza ?wi?tynia, pochodzi z XIII w. i jest doskona?ym przyk?adem dalmackiej architektury roma?skiej. Mimo dotkliwych zniszcze?, jakich katedra dozna?a w czasie II wojny ?wiatowej, oczekuje ona na wpis na List? ?wiatowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Z budynków sakralnych w Zadarze koniecznie trzeba jeszcze zwróci? uwag? na XII-wieczny ko?ció? ?w. Marii z pi?kn? roma?sk? dzwonnic?, gotycki ko?ció? ?w. Tomy oraz na XVI – wieczny klasztor Franciszkanów, we wn?trzu którego znajduje si? niezwykle cenny, roma?ski krzy?. Z budowli ?wieckich na szczególn? uwag? zas?uguj? natomiast ratusz, XV – wieczna cytadela, okaza?a Brama Porta Terraferma oraz pozosta?o?ci rzymskich budowli, w tym równie? ruiny rzymskiego forum, na którego fundamentach wznosi si? ko?ció? ?w. Donata.

Wielu przybywaj?cych do Zadaru turystów za najwi?ksz? atrakcj? miasta uwa?a jednak nie wspania?e zabytki czasów staro?ytno?ci i ?redniowiecza, ale Organy Morskie. Zosta?y one wybudowane w 2005 r., wed?ug projektu chorwackiego architekta Nikoli Basica i szybko zyska?y sobie mi?dzynarodow? s?aw?. W 2008 r. brytyjski Vogue uzna? organy za jedn? z 25 najwi?kszych atrakcji turystycznych ?wiata. O tym, ?e ranking brytyjskich redaktorów Vogue’a nie jest przesad? ?wiadcz? t?umy ludzi gromadz?cych si? na promenadzie w zachodniej cz??ci Zadaru i ws?uchuj?cych si? w d?wi?ki wydobywaj?ce si? z organów, wprawianych w ruch przez wiatr i wod? morsk?. Poza organami na nabrze?u znajduje si? jeszcze inna nowoczesna atrakcja. To instalacja ?wietlna „Pozdrowienia dla S?o?ca”. Pod t? urokliw? nazw? kryj? si? u?o?one w kszta?cie ko?a ró?nokolorowe, szklane p?ytki, pod?wietlane od do?u bateriami. Instalacja ta jest doskona?ym przyk?adem wykorzystania nowych ?róde? energii, bowiem baterie nap?dzane s? przez energi? s?oneczn?.

Zadar jest jednym z tych miast Pó?wyspu Ba?ka?skiego, gdzie obok pi?knych zabytków wci?? wida? ?lady XX – wiecznych konfliktów, zw?aszcza wojny w by?ej Jugos?awii z pocz?tku lat 90. Mieszanka ta pozwala tury?cie poczu? charakterystyczny klimat niespokojnych Ba?kanów, zawi?o?ci historii i do?wiadczenia tutejszych mieszka?ców. Mimo chwilowego zastoju spowodowanego wojn?, Zadar znów od lat t?tni ?yciem, a w?skie, kamienne uliczki, w po??czeniu z cennymi zabytkami i nowocze?nie urz?dzonym nabrze?em przyci?gaj? do? t?umy turystów.

Wyświetleń: 6565
Zobacz także: Zadar Dalmacja ma?y Rzym
Polityka prywatności | Współpraca | Reklama | Mapa strony | Kontakt
Copyright dochorwacji.pl © 2009-2012