Menu:
Artykuły o Chorwacji
Najnowsze
Najpopularniejsze
Polecamy

 



Facebook
Kursy walut
Kursy średnie NBP
z dnia 19-07-2019
 Kuna (HRK)0,5766
 Euro (EUR)4,2592
 Dolar (USD)3,7855
 Funt (GBP)4,7372

Rijeka

Wci?ni?ta pomi?dzy wzgórza masywu Risnjak a Zatok? Kvarnersk? Rijeka to przede wszystkim g?ówny port handlowy i znacz?cy o?rodek przemys?owy Chorwacji. Nieprawd? jest jednak, ?e Rijeka jest jedn? z najmniej atrakcyjnych turystycznie miejscowo?ci nad Adriatykiem. Uroki tego miasta znajduj? si? tak na g?ównym deptaku Korzo, jak i po?ród otaczaj?cych centrum licznych wzgórz.
W rozwoju Rijeki ogromn? rol? odegra?o jej po?o?enie nad Zatok? Kvarnersk?. To w?a?nie g??bokie wody zatoki pozwoli?y na rozwini?cie si? tutaj jednego z najwi?kszych portów handlowych w obr?bie Morza ?ródziemnego. Pocz?tki osadnictwa na terenie dzisiejszej Rijeki si?gaj? jeszcze czasów neolitu, cho? na sta?e zainstalowali si? tutaj dopiero Celtowie i Liburnowie. Nast?pnie Rzymianie wznie?li tu twierdz? Tarsatica, a powsta?? wokó? osad? przekszta?cili w municypium. Ze wzgl?du na swoje strategiczne po?o?enie we wczesnym ?redniowieczu Rijeka cz?sto zmienia?a zwierzchników. Rz?dzili ni? kolejno Ostrogoci, Bizantyjczycy, Longobardowie, Awarowie, Frankowie, a nast?pnie tak?e Chorwaci, W?grzy i Wenecjanie. Ostatecznie, w 1466 r. Rijeka dosta?a si? pod panowanie Arcyksi?stwa Austriackiego, ówczesnego pa?stwa sk?adowego ?wi?tego Cesarstwa Rzymskiego i pierwszej rodowej domeny Habsburgów. Formalnie w r?kach Habsburgów Rijeka pozosta?a a? do ko?ca XVIII w., ale nieformalnie dynastia ta mia?a wp?yw na losy miasta a? do ko?ca I wojny ?wiatowej.
W po? XV w. Rijeka by?a jeszcze niewielk? miejscowo?ci? ryback?, a liczba jej mieszka?ców nie przekracza?a kilku tysi?cy. Przez ponad dwa wieki od uzyskania zwierzchnictwa nad Rijek? Habsburgowie mieli problem, by przekszta?ci? j? w pr??ny port handlowy. Wp?yw mia?y na to przynajmniej dwa czynniki: dominacja na Adriatyku Wenecjan i ci?g?e zagro?enie ze strony Turków Otoma?skich. Lepsze perspektywy do rozwoju miasta pojawi?y si? dopiero na prze?omie XVII i XVIII w., gdy zlikwidowane zosta?o zagro?enie ze strony tureckiej i gdy Wenecjanie wyrazili ostatecznie zgod? na ustanowienie na Adriatyku obszaru wolnego handlu (1717 r.). W 1719 r. zarówno Triest, jak i Rijeka (Fiume) otrzyma?y status wolnego miasta.
Jednak losy Rijeki dopiero teraz mia?y si? powa?nie skomplikowa?. Rozwijaj?cy si? port sta? si? wa?nym punktem strategicznym tak dla Chorwatów, jak i W?grów, którzy dodatkowo pozostawali w unii tworz?c wspólnie „Ziemie Korony ?w. Stefana”. A? do II po?. XIX w. status miasta ci?gle si? wi?c zmienia?, raz zwierzchnictwo sprawowali nad nim Chorwaci, raz W?grzy, a czasem Rijeka cieszy?a si? autonomi?. Ostatecznie w 1870 r., na mocy zawartej pomi?dzy Cesarstwem Austriackim a Królestwem W?gier unii realnej tworz?cej pa?stwo zwi?zkowe Austro – W?gry, Rijeka przesz?a w r?ce W?grów, a stan ten utrzyma? si? do ko?ca I wojny ?wiatowej. W?a?nie wtedy miasto zanotowa?o spektakularny rozwój. Sta?o si? g?ównym o?rodkiem handlowym W?gier, a tak?e pi?tym co do wielko?ci portem w obr?bie Morza ?ródziemnego (za Marsyli?, Genu?, Neapolem i austriackim Triestem). O ile w 1880 r. Rijek? zamieszkiwa?o niewiele ponad 20 tys. ludzi, o tyle w 1910 r. by?o ich ju? blisko 50 tys. W tym czasie w mie?cie powsta?y pierwsze w Europie pionierskie zak?ady przemys?owe: rafineria ropy naftowej oraz fabryka produkuj?ca torpedy. Utworzona w II po?. XIX w. Austriacko – W?gierska Akademia Morska sta?a si? natomiast centrum rozwoju fotografii b?yskowej. Co istotne dla dalszych losów miasta, W?grzy od pocz?tku sprzyjali, a nawet aktywnie wspierali osadnictwo w?oskie w Rijece. Spis powszechny z 1910 r. wykaza?, ?e miasto zamieszkiwa?o blisko dwa razy wi?cej W?ochów ni? Chorwatów. Leg?o to bezpo?rednio u podstaw sporu o Rijek?, jaki mia? miejsce zaraz po I wojnie ?wiatowej. Prawa do zwierzchnictwa nad miastem wysuwa?y zarówno W?ochy jak i nowo powsta?e Królestwo Serbów, Chorwatów i S?owe?ców. Po spektakularnej akcji w?oskiego poety i awanturnika Gabrielle’a d’Annunzio, który si?? wkroczy? do Rijeki w 1919 r., miasto zosta?o ostatecznie uznane za wolne. Szybko jednak, bo ju? w 1924 r., wi?ksz? cz??? jego terytorium anektowali W?osi. Granica bieg?a wzd?u? rzeki Rjeciny, historyczne centrum Rijeki by?o wi?c w posiadaniu W?ochów, Chorwatom pozosta?a natomiast miejscowo?? Susak, dzi? dzielnica Rijeki. Stan ten utrzyma? si? a? do ko?ca II wojny ?wiatowej, gdy miasto znalaz?o si? w granicach komunistycznej Jugos?awii. Chorwacja przej??a zwierzchnictwo nad Rijek? w 1991 r. po ostatecznym od??czeniu si? od Jugos?awii.
?ycie miasta koncentruje si? wokó? eleganckiego deptaku Korzo, zamkni?tego dla ruchu ko?owego. Biegnie on równolegle do nabrze?a, niedaleko granicznej niegdy? rzeki Rjeciny. To najbardziej reprezentacyjna ulica Rijeki, pe?na ekskluzywnych sklepów i restauracji. W jej pobli?u znajduje si? tak?e kilka cennych zabytków. Przy niewielkim rynku wznosz? si? zabudowania dawnego klasztoru Augustianów. Wchodz?cy w ich sk?ad renesansowy pa?ac zosta? w II po?. XIX w. przebudowany w stylu klasycystycznym i przeznaczony na siedzib? w?adz miejskich. Od strony wschodniej do pa?acu przylega inna pozosta?o?? klasztoru – barokowy ko?ció? ?w. Hieronima. Przed kompleksem, na p?ycie rynku, stoi natomiast okaza?a renesansowa kolumna ?w. Wita, patrona Rijeki. Postawiono j? tu z pocz?tkiem XVI w., aby upami?tni? wierno?? mieszka?ców miasta wobec cesarza Austrii podczas najazdu Wenecjan. W pobli?u, za ko?cio?em ?w. Sebastiana, znajduje si? równie? najstarszy zabytek Rijeki, czyli Stara Brama, zwana tak?e Bram? Rzymsk?. Ten niewielki fragment murów stanowi? niegdy? cz??? rzymskiej bramy miejskiej albo ?uku triumfalnego. Do bramy mo?na dotrze? przechodz?c pod zabytkow? Wie?? Zegarow?. Nieco dalej natomiast, ju? poza obr?bem starego miasta, zlokalizowane s? dwa inne wa?ne obiekty: Muzeum Rewolucji Narodowej i Muzeum Morskie. Na budynku tej drugiej placówki wci?? wida? dziury po pociskach, które w sposób niezwykle dobitny przypominaj? o burzliwych dziejach Rijeki. Warto zauwa?y?, ?e to w?a?nie w Muzeum Morskim zatrzyma? si? w 1919 r. Gabrielle d’Annunzio, zaraz po odbiciu miasta z r?k Chorwatów. Zegar ratuszowy
Na osobn? uwag? zas?uguje w Rijece wzgórze Trsat, dzi? le??ce w granicach miasta, niegdy? natomiast stanowi?ce oddzieln? jednostk? administracyjn?.  Wznosi si? tam ?redniowieczny zamek Frankopanów i kilka znacz?cych budowli sakralnych. Zamek zosta? zbudowany w XIII w.  przez dynasti? Frankopanów, ale od pocz. XVI w. piecz? nad nim sprawowali g?ównie Habsburgowie. Na prze?omie XVII i XVIII w., gdy zmala?o zagro?enie najazdem ze strony Turków, zamek zosta? zaniedbany i popad? w ruin?. Po koniec XVIII w. zosta? on odbudowany w stylu klasycystycznym, ale pó?niej znów zosta? opuszczony i zamieni? si? w ruin?.  Dopiero w po?. XX w. warowni? ponownie odrestaurowano, a dzi? mie?ci si? w niej stylowa restauracja. Poza zamkiem na wzgórzu Trsat znajduje si? kilka znacz?cych budowli sakralnych. Najwa?niejszy jest niew?tpliwie ko?ció? Marii Loreta?skiej, stanowi?cy tzw. „chorwacki Nazaret”. W ?wi?tyni mieszcz? si? tak?e groby Frankopanów. W pobli?u zlokalizowane s? jeszcze ko?ció? ?w. Juraja z XIII w. i XV- wieczny ko?ció? Franciszkanów. Natomiast na wzgórzu niedaleko Trsat wznosi si? katedra ?w. Wita, okaza?a barokowa ?wi?tynia w kszta?cie rotundy, wzorowana na weneckim ko?ciele Santa Maria della Saluta.
Jak wida? zatem Rijeka nie jest uboga w zabytki, a przemys?owy charakter miasta nie oznacza wcale, ?e nie ma tam co zwiedzi?. Na potwierdzenie tych s?ów warto powiedzie? o jeszcze jednej, by? mo?e najwi?kszej atrakcji Rijeki, a mianowicie o karnawale. Ma on miejsce co roku, tu? przed Wielkim Postem i w tym roku b?dzie organizowany ju? po raz 29. Karnawa? w Rijece jest najwi?kszym tego typu wydarzeniem w Chorwacji i jednym z najwi?kszych w Europie. Najwa?niejszymi punktami programu jest tu oczywi?cie barwna parada przebiera?ców, przekazanie kluczy do miasta mistrzowi karnawa?u oraz wybory miss karnawa?u.

Wyświetleń: 8767
Zobacz także: Rijeka
Polityka prywatności | Współpraca | Reklama | Mapa strony | Kontakt
Copyright dochorwacji.pl © 2009-2012