Menu:
Artykuły o Chorwacji
Najnowsze
Najpopularniejsze
Polecamy

 



Facebook
Kursy walut
Kursy średnie NBP
z dnia 20-11-2018
 Kuna (HRK)
 Euro (EUR)
 Dolar (USD)
 Funt (GBP)

Zadar

Malowniczo położony nad Morzem Adriatyckim Zadar nazywany jest potocznie „Małym Rzymem”. Skojarzenia z Wiecznym Miastem nie są bezzasadne. W przeszłości Zadar stanowił ważne centrum gospodarcze i handlowe imperium rzymskiego, dziś natomiast stolica północnej Dalmacji, podobnie jak Rzym, wyróżnia się na tle innych miast regionu pokaźną liczbą przepięknych i zabytkowych budowli sakralnych.

Zadar położony jest w środkowej części Chorwacji, na wschodnim wybrzeżu Adriatyku. Jest piątym pod względem wielkości miastem w kraju i drugim, po Splicie, najważniejszym ośrodkiem gospodarczym i turystycznym Dalmacji. Osadnictwo na tym terenie rozwinęło się już około IX w. p.n.e. Przez całe wieki iliryjskie plemię Liburnów z powodzeniem prowadziło handel z sąsiadującymi z nim Fenicjanami, Grekami czy też Etruskami. Pierwsza oficjalna wzmianka o Liburnach pojawiła się w 384 r. p.n.e., czyli wtedy, gdy posiadali oni już rozwinięty aparat administracyjny, a także duży potencjał militarny i handlowy. Mimo to w następnych wiekach nie byli oni w stanie stawić czoła potężnemu imperium rzymskiemu, którego częścią Zadar, zwany wtedy Jadreą, stał się ostatecznie w I w. p.n.e. Obecność Rzymian nad Adriatykiem przyniosła jednak miastu wiele korzyści. Za czasów panowania Juliusza Cezara i Oktawiana Augusta Zadar zyskał wspaniałe fortyfikacje (mury obronne z basztami i trzema bramami wjazdowymi), a także forum, amfiteatr, akwedukt oraz świątynie. Miasto nie otrzymało żadnych znaczących funkcji administracyjnych czy militarnych, ale pod panowaniem Rzymian zanotowało spektakularny rozwój, tak gospodarczy jak i kulturalny. Po upadku Zachodniego Cesarstwa Rzymskiego Zadar dostał się na krótko pod zwierzchnictwo Ostrogotów, a następnie znalazł się w granicach Cesarstwa Bizantyjskiego. Z początkiem VII w., po zniszczeniu Salony przez Awarów, miasto stało się nawet stolicą bizantyjskiej Dalmacji. Intensywny rozwój wschodniego wybrzeża Adriatyku i nadciągające w te rejony plemiona słowiańskie sprawiły, że Zadar nie pozostał jednak zbyt długo własnością Bizantyjczyków i już w X w. uznał zwierzchnictwo młodego Królestwa Chorwacji. Od poł. XII w. miastem zainteresowali się również Wenecjanie, którzy zaczęli przypuszczać na nie dosyć częste ataki. Najgorszy w skutkach był rok 1202, gdy rycerze– uczestnicy czwartej krucjaty, inspirowani i opłacani przez weneckiego dożę Henryka Dandolo, doszczętnie zniszczyli i obrabowali Zadar. Dwa wieki później miasto i tak dostało się w ręce Wenecjan ,a stan ten utrzymał się do końca XVIII w. Mimo wcześniejszego oporu mieszkańców Dalmacji przed uznaniem zwierzchnictwa Wenecjan okazało się, że ostatecznie bardzo oni na tym zyskali. Złote lata Zadaru przypadły na przełom XV i XVI w., gdy prężnie rozwijało się tu przede wszystkim życie kulturalne. W Zadarze działali wtedy m.in. Patar Zoranic, jeden z pierwszych twórców poezji chorwackiej, Juraj Barakovic czy też Brne Karnarutic. Pod zwierzchnictwem Wenecjan Zadar pozostał do 1797 r., gdy wskutek wojen napoleońskich panowanie nad nim objęli Francuzi, a potem Austriacy. Stan ten utrzymał się do wybuchu I wojny światowej, ale już w poł. XIX w. Zadar stał się centrum rodzących się nacjonalizmów, tak włoskiego jak i chorwackiego. Po I wojnie światowej ze sporu o stolicę północnej Dalmacji zwycięsko wyszli Włosi. Zadar nie wszedł bowiem w obręb nowo utworzonego Królestwa Serbów, Chorwatów i Słoweńców, ale stał się włoską enklawą na wschodnim wybrzeżu Adriatyku. Również po II wojnie światowej miasto nie znalazło się w rękach Chorwatów, zostało ono bowiem włączone do Socjalistycznej Federacyjnej Republiki Jugosławii. Chorwaci przejęli zwierzchnictwo nad Zadarem dopiero w 1991 r., w wyniku rozpadu federacji i utworzenia Republiki Chorwacji.


Nie przez przypadek Zadar nazywany jest „Małym Rzymem”, bowiem pod względem liczby i charakteru budowli sakralnych stolica północnej Dalmacji przypomina właśnie włoskie Wieczne Miasto. Najcenniejszym obiektem jest tu kościół św. Donata. Ta wspaniała bizantyjska budowla o kształcie rotundy wzniesiona została w IX w. na fundamentach rzymskiego forum. Dziś jest to najdoskonalszy przykład wczesnoromańskiej architektury sakralnej na terytorium Dalmacji.  Poza cylindrycznym kształtem na uwagę zasługuje ponadto surowy wygląd świątyni, trzy oryginalne, wąskie apsydy i galeria na piętrze, na którą prowadzą kręcone schody. Obecną nazwę kościół otrzymał w XV w. dla upamiętnienia swojego fundatora – św. Donata, biskupa Zadaru. Dziś świątynia jest wewnątrz pusta i nie pełni już żadnych funkcji religijnych. Ze względu jednak na świetną akustykę jej wnętrze wykorzystywane jest do organizacji koncertów muzyki klasycznej, zwłaszcza renesansowej i wczesnobarokowej. Kolejnym co do ważności obiektem sakralnym w Zadarze jest katedra św. Anastazji. Pierwotny kościół powstał w tym miejscu już na przełomie IV i V w., został on jednak w większości zniszczony przez krzyżowców w 1202 r. Dzisiejsza świątynia, pochodzi z XIII w. i jest doskonałym przykładem dalmackiej architektury romańskiej. Mimo dotkliwych zniszczeń, jakich katedra doznała w czasie II wojny światowej, oczekuje ona na wpis na Listę Światowego Dziedzictwa Kulturowego UNESCO. Z budynków sakralnych w Zadarze koniecznie trzeba jeszcze zwrócić uwagę na XII-wieczny kościół św. Marii z piękną romańską dzwonnicą, gotycki kościół św. Tomy oraz na XVI – wieczny klasztor Franciszkanów, we wnętrzu którego znajduje się niezwykle cenny, romański krzyż. Z budowli świeckich na szczególną uwagę zasługują natomiast ratusz, XV – wieczna cytadela, okazała Brama Porta Terraferma oraz pozostałości rzymskich budowli, w tym również ruiny rzymskiego forum, na którego fundamentach wznosi się kościół św. Donata.

Wielu przybywających do Zadaru turystów za największą atrakcję miasta uważa jednak nie wspaniałe zabytki czasów starożytności i średniowiecza, ale Organy Morskie. Zostały one wybudowane w 2005 r., według projektu chorwackiego architekta Nikoli Basica i szybko zyskały sobie międzynarodową sławę. W 2008 r. brytyjski Vogue uznał organy za jedną z 25 największych atrakcji turystycznych świata. O tym, że ranking brytyjskich redaktorów Vogue’a nie jest przesadą świadczą tłumy ludzi gromadzących się na promenadzie w zachodniej części Zadaru i wsłuchujących się w dźwięki wydobywające się z organów, wprawianych w ruch przez wiatr i wodę morską. Poza organami na nabrzeżu znajduje się jeszcze inna nowoczesna atrakcja. To instalacja świetlna „Pozdrowienia dla Słońca”. Pod tą urokliwą nazwą kryją się ułożone w kształcie koła różnokolorowe, szklane płytki, podświetlane od dołu bateriami. Instalacja ta jest doskonałym przykładem wykorzystania nowych źródeł energii, bowiem baterie napędzane są przez energię słoneczną.

Zadar jest jednym z tych miast Półwyspu Bałkańskiego, gdzie obok pięknych zabytków wciąż widać ślady XX – wiecznych konfliktów, zwłaszcza wojny w byłej Jugosławii z początku lat 90. Mieszanka ta pozwala turyście poczuć charakterystyczny klimat niespokojnych Bałkanów, zawiłości historii i doświadczenia tutejszych mieszkańców. Mimo chwilowego zastoju spowodowanego wojną, Zadar znów od lat tętni życiem, a wąskie, kamienne uliczki, w połączeniu z cennymi zabytkami i nowocześnie urządzonym nabrzeżem przyciągają doń tłumy turystów.

Wyświetleń: 6168
Zobacz także: Zadar Dalmacja mały Rzym
Polityka prywatności | Współpraca | Reklama | Mapa strony | Kontakt
Copyright dochorwacji.pl © 2009-2012