Menu:
Artykuły o Chorwacji
Najnowsze
Najpopularniejsze
Polecamy

 



Facebook
Kursy walut
Kursy średnie NBP
z dnia 25-09-2017
 Kuna (HRK)0,5706
 Euro (EUR)4,2698
 Dolar (USD)3,5866
 Funt (GBP)4,8543

Rijeka

Wciśnięta pomiędzy wzgórza masywu Risnjak a Zatokę Kvarnerską Rijeka to przede wszystkim główny port handlowy i znaczący ośrodek przemysłowy Chorwacji. Nieprawdą jest jednak, że Rijeka jest jedną z najmniej atrakcyjnych turystycznie miejscowości nad Adriatykiem. Uroki tego miasta znajdują się tak na głównym deptaku Korzo, jak i pośród otaczających centrum licznych wzgórz.
W rozwoju Rijeki ogromną rolę odegrało jej położenie nad Zatoką Kvarnerską. To właśnie głębokie wody zatoki pozwoliły na rozwinięcie się tutaj jednego z największych portów handlowych w obrębie Morza Śródziemnego. Początki osadnictwa na terenie dzisiejszej Rijeki sięgają jeszcze czasów neolitu, choć na stałe zainstalowali się tutaj dopiero Celtowie i Liburnowie. Następnie Rzymianie wznieśli tu twierdzę Tarsatica, a powstałą wokół osadę przekształcili w municypium. Ze względu na swoje strategiczne położenie we wczesnym średniowieczu Rijeka często zmieniała zwierzchników. Rządzili nią kolejno Ostrogoci, Bizantyjczycy, Longobardowie, Awarowie, Frankowie, a następnie także Chorwaci, Węgrzy i Wenecjanie. Ostatecznie, w 1466 r. Rijeka dostała się pod panowanie Arcyksięstwa Austriackiego, ówczesnego państwa składowego Świętego Cesarstwa Rzymskiego i pierwszej rodowej domeny Habsburgów. Formalnie w rękach Habsburgów Rijeka pozostała aż do końca XVIII w., ale nieformalnie dynastia ta miała wpływ na losy miasta aż do końca I wojny światowej.
W poł XV w. Rijeka była jeszcze niewielką miejscowością rybacką, a liczba jej mieszkańców nie przekraczała kilku tysięcy. Przez ponad dwa wieki od uzyskania zwierzchnictwa nad Rijeką Habsburgowie mieli problem, by przekształcić ją w prężny port handlowy. Wpływ miały na to przynajmniej dwa czynniki: dominacja na Adriatyku Wenecjan i ciągłe zagrożenie ze strony Turków Otomańskich. Lepsze perspektywy do rozwoju miasta pojawiły się dopiero na przełomie XVII i XVIII w., gdy zlikwidowane zostało zagrożenie ze strony tureckiej i gdy Wenecjanie wyrazili ostatecznie zgodę na ustanowienie na Adriatyku obszaru wolnego handlu (1717 r.). W 1719 r. zarówno Triest, jak i Rijeka (Fiume) otrzymały status wolnego miasta.
Jednak losy Rijeki dopiero teraz miały się poważnie skomplikować. Rozwijający się port stał się ważnym punktem strategicznym tak dla Chorwatów, jak i Węgrów, którzy dodatkowo pozostawali w unii tworząc wspólnie „Ziemie Korony św. Stefana”. Aż do II poł. XIX w. status miasta ciągle się więc zmieniał, raz zwierzchnictwo sprawowali nad nim Chorwaci, raz Węgrzy, a czasem Rijeka cieszyła się autonomią. Ostatecznie w 1870 r., na mocy zawartej pomiędzy Cesarstwem Austriackim a Królestwem Węgier unii realnej tworzącej państwo związkowe Austro – Węgry, Rijeka przeszła w ręce Węgrów, a stan ten utrzymał się do końca I wojny światowej. Właśnie wtedy miasto zanotowało spektakularny rozwój. Stało się głównym ośrodkiem handlowym Węgier, a także piątym co do wielkości portem w obrębie Morza Śródziemnego (za Marsylią, Genuą, Neapolem i austriackim Triestem). O ile w 1880 r. Rijekę zamieszkiwało niewiele ponad 20 tys. ludzi, o tyle w 1910 r. było ich już blisko 50 tys. W tym czasie w mieście powstały pierwsze w Europie pionierskie zakłady przemysłowe: rafineria ropy naftowej oraz fabryka produkująca torpedy. Utworzona w II poł. XIX w. Austriacko – Węgierska Akademia Morska stała się natomiast centrum rozwoju fotografii błyskowej. Co istotne dla dalszych losów miasta, Węgrzy od początku sprzyjali, a nawet aktywnie wspierali osadnictwo włoskie w Rijece. Spis powszechny z 1910 r. wykazał, że miasto zamieszkiwało blisko dwa razy więcej Włochów nić Chorwatów. Legło to bezpośrednio u podstaw sporu o Rijekę, jaki miał miejsce zaraz po I wojnie światowej. Prawa do zwierzchnictwa nad miastem wysuwały zarówno Włochy jak i nowo powstałe Królestwo Serbów, Chorwatów i Słoweńców. Po spektakularnej akcji włoskiego poety i awanturnika Gabrielle’a d’Annunzio, który siłą wkroczył do Rijeki w 1919 r., miasto zostało ostatecznie uznane za wolne. Szybko jednak, bo już w 1924 r., większą część jego terytorium anektowali Włosi. Granica biegła wzdłuż rzeki Rjeciny, historyczne centrum Rijeki było więc w posiadaniu Włochów, Chorwatom pozostała natomiast miejscowość Susak, dziś dzielnica Rijeki. Stan ten utrzymał się aż do końca II wojny światowej, gdy miasto znalazło się w granicach komunistycznej Jugosławii. Chorwacja przejęła zwierzchnictwo nad Rijeką w 1991 r. po ostatecznym odłączeniu się od Jugosławii.
Życie miasta koncentruje się wokół eleganckiego deptaku Korzo, zamkniętego dla ruchu kołowego. Biegnie on równolegle do nabrzeża, niedaleko granicznej niegdyś rzeki Rjeciny. To najbardziej reprezentacyjna ulica Rijeki, pełna ekskluzywnych sklepów i restauracji. W jej pobliżu znajduje się także kilka cennych zabytków. Przy niewielkim rynku wznoszą się zabudowania dawnego klasztoru Augustianów. Wchodzący w ich skład renesansowy pałac został w II poł. XIX w. przebudowany w stylu klasycystycznym i przeznaczony na siedzibę władz miejskich. Od strony wschodniej do pałacu przylega inna pozostałość klasztoru – barokowy kościół św. Hieronima. Przed kompleksem, na płycie rynku, stoi natomiast okazała renesansowa kolumna św. Wita, patrona Rijeki. Postawiono ją tu z początkiem XVI w., aby upamiętnić wierność mieszkańców miasta wobec cesarza Austrii podczas najazdu Wenecjan. W pobliżu, za kościołem św. Sebastiana, znajduje się również najstarszy zabytek Rijeki, czyli Stara Brama, zwana także Bramą Rzymską. Ten niewielki fragment murów stanowił niegdyś część rzymskiej bramy miejskiej albo łuku triumfalnego. Do bramy można dotrzeć przechodząc pod zabytkową Wieżą Zegarową. Nieco dalej natomiast, już poza obrębem starego miasta, zlokalizowane są dwa inne ważne obiekty: Muzeum Rewolucji Narodowej i Muzeum Morskie. Na budynku tej drugiej placówki wciąż widać dziury po pociskach, które w sposób niezwykle dobitny przypominają o burzliwych dziejach Rijeki. Warto zauważyć, że to właśnie w Muzeum Morskim zatrzymał się w 1919 r. Gabrielle d’Annunzio, zaraz po odbiciu miasta z rąk Chorwatów. Zegar ratuszowy
Na osobną uwagę zasługuje w Rijece wzgórze Trsat, dziś leżące w granicach miasta, niegdyś natomiast stanowiące oddzielną jednostkę administracyjną.  Wznosi się tam średniowieczny zamek Frankopanów i kilka znaczących budowli sakralnych. Zamek został zbudowany w XIII w.  przez dynastię Frankopanów, ale od pocz. XVI w. pieczę nad nim sprawowali głównie Habsburgowie. Na przełomie XVII i XVIII w., gdy zmalało zagrożenie najazdem ze strony Turków, zamek został zaniedbany i popadł w ruinę. Po koniec XVIII w. został on odbudowany w stylu klasycystycznym, ale później znów został opuszczony i zamienił się w ruinę.  Dopiero w poł. XX w. warownię ponownie odrestaurowano, a dziś mieści się w niej stylowa restauracja. Poza zamkiem na wzgórzu Trsat znajduje się kilka znaczących budowli sakralnych. Najważniejszy jest niewątpliwie kościół Marii Loretańskiej, stanowiący tzw. „chorwacki Nazaret”. W świątyni mieszczą się także groby Frankopanów. W pobliżu zlokalizowane są jeszcze kościół św. Juraja z XIII w. i XV- wieczny kościół Franciszkanów. Natomiast na wzgórzu niedaleko Trsat wznosi się katedra św. Wita, okazała barokowa świątynia w kształcie rotundy, wzorowana na weneckim kościele Santa Maria della Saluta.
Jak widać zatem Rijeka nie jest uboga w zabytki, a przemysłowy charakter miasta nie oznacza wcale, że nie ma tam co zwiedzić. Na potwierdzenie tych słów warto powiedzieć o jeszcze jednej, być może największej atrakcji Rijeki, a mianowicie o karnawale. Ma on miejsce co roku, tuż przed Wielkim Postem i w tym roku będzie organizowany już po raz 29. Karnawał w Rijece jest największym tego typu wydarzeniem w Chorwacji i jednym z największych w Europie. Najważniejszymi punktami programu jest tu oczywiście barwna parada przebierańców, przekazanie kluczy do miasta mistrzowi karnawału oraz wybory miss karnawału.

Wyświetleń: 7281
Zobacz także: Rijeka
Polityka prywatności | Współpraca | Reklama | Mapa strony | Kontakt
Copyright dochorwacji.pl © 2009-2012